اخلاق در روابط عمومي . . .
رعایت اخلاق یکی از مباحث مهم در همه زمینه ها از جمله روابط عمومی است لذا توجه به آن در حیطه کار روابط عمومی میتواند برای دستیابی به موفقیت و رسیدن به اهداف بسیار موثر باشد . اخلاق ضمن تاثیرپذیری از احساسات و باورهای فرد تابعی از ارزشها ، هنجارها و قوانین حاکم بر جوامع می باشد . رعایت امانت داری ، درستکاری ، انصاف ، حریم خصوصی افراد و وفاداری در رأس حرفه های ارتباطی قرار دارد و بر عکس مسایلی چون تبعیض ، بیعدالتی ، تضيیع حقوق دیگران و بی توجهی به امور چون محیط زیست و حقوق بشر قابل پذیرش نیست . لذا وجدان فردی ناظر بر رفتار بوده و مسئولیت اجتماعی نیز از طریق رسانه ها اعمال میشود .
در حرفه روابط عمومی 5 نوع رابطه اخلاقی وجود دارد که مورد تاکید میباشد :
وظیفه اخلاقی نسبت به خود
وظیفه اخلاقی نسبت به مخاطب
وظیفه اخلاقی نسبت به کارفرما
وظیفه اخلاقی نسبت به حرفه
وظیفه اخلاقی نسبت به جامعه
بررسی های انجام شده بیانگر آناست که شاغلان روابط عمومی در بخشهای دولتی – عمومی و خصوصی اغلب در کسب یا انتشار اطلاعات با دشواریهای اخلاقی روبرو میباشد که آثار آن بر سرعت تصمیم گیری بسیار زیاد است .
به طور مثال چگونه باید با شایعات برخورد کرد ؟ اطلاعات چه زمانی باید منتشر شود؟ آیا منافع عمومی به ما اجازه میدهد تمامی اطلاعات را به رسانه داد؟ در چه زمانی سازمان باید از عامه مردم عذز خواهی کند ؟ مدیران و کارشناسان روابط عمومی باید خود را عضوی از یک حرفه شرافتمند و آبرومند و بسیار موثر در جامعه بدانند و در مقابل عموم مردم و مخاطبین مسئول و متعهد باشند .
روابط عمومی ها با آگاهی از قدرت اثرگذاری خود بر افکار عمومی و متقاعد کردن آن باید سعی نمایند این قدرت را با نوعی رفتار اخلاقی تطبیق دهند و به منظور ایفای این مسئولیت عواملی همچون الزامات قانونی ، خط مشی و انتظارات و خواسته های مشتریان و ومعیارهای هماهنگ شده در حرفه روابط عمومی با معیارهای داخلی موسسات ، وزارتخانه ها و یا خود کارکنان که بر تصمیم گیریها و تصمیم سازیهای روابط عمومی تاثیر میگذارد را رعایت نمایند .
معیارهای اخلاقی در روابط عمومی همچون حرفه های دیگر هرگز ثابت نیستند و همراه با تحولات محیطی و تجاری سریعاً تغییر و یا توسعه می یابد . هماهنگی اجتماعی ، همزیستی ومسالمت آمیز و ترویج درک متقابل و ایجاد روابط انسانی مناسب میان افراد و نهادها از اهداف اخلاق روابط عمومی هاست . روابط عمومی ها در فرایند ارتباطات یکی از مهمترین حلقه ارتباطی است که باعث نزدیکی روابط شده و ابهامات را مرتفع نموده و مخاطبین سازمان را در جریان اطلاعات قرار میدهد . روابط عمومی ها با رفتار مناسب و رعایت اخلاق حرفه ای می تواند درباره تاثیرات تصمیم گیری ، با مشتریان خود مشورت کرده و با بهره گیری ار ابزارهای ارتباطی به مخاطبین اطمینان خواهد داد که عملکرد سازمان در راستای منافع همه افراد و نهادهایی است که از عملکرد سازمان متاثر میشوند . در دنیای کنونی نادیده گرفتن مردم هرگز جایز نبوده و عدم موفقیت را در بر خواهد داشت . برای تداوم حضور در جامعه رقابتی باید خواسته های مشتریان و مخاطبین پاسخ منطقی داد و به منظور آگاه نمودن ، مطلع کردن مردم کانالهای ارتباطی مؤثرتری با آنان ایجاد کرده و بدانیم عامه آگاه و مطلع بهترین پشتیبان و پناهگاه برای جوامع در بحرانهای اجتماعی است .
روابط عمومی ها باید سعی کنند ضمن شناسایی انتظارات و خواسته ها و نیازهای مخاطبین و تطبیق آن با امکانات و قوانین و مقررات و سرویس های قابل ارایه به آنها نسبت به تامین و برآورده کردن خواسته های فردی و علایق جامعه عملکرد مطلوب خود را نشان دهد . عدم تلاش برای ایجاد مسئولیت پذیری اجتماعی در سازمان سبب بی اعتمادی افکار عمومی خواهد شد . مدیر یا کارشناس روابط عمومی باید بداند مسئله اصلی اخلاق این نیست که چگونه مقررات و قید و بندها را بشناسد بلکه چگونه عمل کردن به آن مهم و اثرگذار می باشد و باعث ارائه عملکرد مطلوب و مناسب به مردم می گردد از طرفی فعالیت در شرکتها نامناسب ، عدم شناخت مدیران سازمان ، عدم شناخت صحیح مردم و دیدگاه نا کافی و نامناسب مردم نسبت به روابط عمومی بر عملکرد روابط عمومی ها تاثیر می گذارد . مسئولیت روابط عمومی ها به عنوان مشاور و پیام رسان و اثرگذار اصلی بر افکار عمومی و مسائل اخلاقی از دیگران بیشتر است .
توانایی و تخصص روابط عمومی و رعایت اخلاق حرفه ای در موفقیت سازمان جهت رفع ابهامات مربوط به فعالیت سازمانها و نهادها در برابر افکار عمومی تاثیر بسزایی دارد و به سازمان کمک خواهد نمود تا در قبال مخاطبین مسئولیت پذیر باشد . افکار عمومی روابط عمومی ها را مظهر و الگوی درستکاری ، صداقت ، امانت داری و شفافیت میدانند و توقع دارند روابط عـمومی ها عامـل معیارهای اخلاقی باشند تا امکان قضاوت صحیح افکار عمومی از سازمـان یا افرادی که روابط عمومی به عنوان نماینده آن میباشد فراهم نماید .
جان کری می گوید :« علت اساسی این که حرفه ای ها ی روابط عمومی از دیگر متخصصان مشاغل متمایز شده اند و از وجه های همراه با شأن حرفه ای برخوردارند ، این است که احتمال می رود تعهد ویژه ای برای در اولویت قرار دادن خدمت به عامه نسبت به منافع شخصی پذیرفته اند» .
در نتیجه روابط عمومی ها به عنوان مدافعان حقوق مشتریان و مخاطبین ، باید خود از تعهد اخلاقی ویژه ای برخوردار بوده و دفاعشان نباید جانبدارانه باشد و تمام تلاشش برای دستیابی به اهداف و موفقیت سازمانش به صورت همه جانبه و در راستای اخلاق حرفه ای صورت پذیرد .